|
Valkenburg, zie Sint Gerlach.
Sint Valentijn ook Valentinus (3de eeuw, Rome) Feestdag
14 februari, feestdag in bisdom Roermond 7 juni.
Op 14 februari vieren grote delen van de wereld "Valentijn"
met de uitwisseling van briefkaarten, zoetigheid en bloemen
tussen geliefden. Dit alles uit naam van Sint Valentijn,
wiens feestdag de katholieke kerk dan viert. Al lang voor
de viering van dit feest gold februari als de romantische
maand. Valentijnsdag heeft sporen die terug gaan tot voor-christelijke
Romeinse traditie. Er zijn minstens drie verschillende heilige
martelaren bekend met de namen Valentijn of Valentinus.
Een sint Valentijn zou zijn gedood omdat hij hielp christenen
te ontsnappen uit de Romeinse gevangenissen. Een andere
legende verhaald dat Valentijn in de derde eeuw in Rome
zou hebben geleefd en als christelijk priester gespecialiseerd
was in het sluiten van christelijke kinderhuwlijken. Toen
keizer Claudius II besloot dat alleenstaande mannen betere
soldaten zouden zijn dan zij met vrouw en familie, verbood
hij het kinderhuwelijk. Valentijn trok zich echter niets
van dit keizerlijk besluit aan en bleef in het diepste geheim
huwelijken tussen kinderen voltrekken. Als dit wordt ontdekt,
krijgt Valentijn de doodstraf. In de middeleeuwen onstaat
de legende dat Valentijn zelf de eerste "valentijnsgroet"
zou hebben gezonden. Dat gebeurde tijdens zijn verblijf
in de gevangenis. Waar de priester Valentijn verliefd werd
op een jong meisje, waarschijnlijk de dochter van een cipier
die hem regelmatig bezocht. In die tijd had het Vatikaan
de priesters nog niet verboden om omgang met vrouwen te
hebben of te trouwen. Vlak voor zijn executie zou Valentijn
de cipiersdochter een brief hebben geschreven die hij met
"Van jouw Valentijn" ondertekende. Een uitdrukking
die tot op heden in gebruik is gebleven op de Valentijskaarten.
De romantische lading van Valentijns legende, het hebben
van een affaire in een gevangeniscel en de heldhaftige wijze
waarop hij de martelingen zou hebben ondergaan maakte hem
in de middeleeuwen een van de populairste volksheiligen
in de Nederlande, Frankrijk en Engeland.
*40 Appendix Misboek Dominikanen/1438 Missale Romanum Ned.
editie (1955);/323 Pinguin.
Veerhilde van Gent (+750), ook Veerle, Veerleis,
Faraïldis, Pharaïldis. Feestdag 4 januari.
Patrones van Gent en enkele kleinere Vlaamse plaatsen. In
de zuidelijke Nederlanden is de Nederlandse variant van
Faraïldis in gebruik: Veerhilde is een verbastering
van Faraïldis, een Germaanse naam, samengesteld uit
‘fara’, en ‘ildis’. ‘Fara’
betekent ‘gaan’, ‘reizen’, ‘-Ildis’
is afgeleid van ‘hild’, dat ‘schild’
of ‘beschutting’ kan betekenen. Faraildis betekent
dus zoveel als ‘veiligheid onderweg’. Veerhilde
van Gent leefde in de achtste eeuw en zou een dochter zijn
van de Heilige Amalberga van Maubeuge (+ ca 690) en van
Theodorik , zoon van koning Childebert. Veerhilde wordt
vaak afgebeeld met drie broden. Eens zou ze bij een rijke
vrouw om brood gebedeld hebben. De vrouw had drie broden
in huis, maar wilde niets geven. Ze ontkende dat ze brood
in huis had, en was dat wel zo, nou, dan mocht het ter plekke
in steen veranderen, hetgeen gebeurde. Niet alleen de drie
broden op dat moment, al het brood dat de vrouw in haar
bezit kreeg bleef verstenen en stierf zij de hongerdood.
Veerhilde was uitgehuwelijkt aan een zekere Guido, maar
ze had daat weinig zin in. Het liefst zou ze non zijn gewoorden
en haar maagdelijkheid aan God hebben gewijd. Als tussenoplossing
trouwde ze wel, maar weigerde haar huwlijkse plicht te doen.
Guido kon dit moeilijk verkroppen en werd zeer gewelddadig.
Toch bleef Veerhilde hem trouw en voor hem koken. Ook toen
Guido na een val van zijn paard gebroken werd thuisgebracht,
bleef zij hem liefdevol verzorgen. Pas na de dood van Guido
kon de kinderloos gebleven Veerhilde zich geheel overgeven
aan een leven van boete en gebed. Vanwege haar trouw aan
haar zeer gewelddadige echtgenoot wordt Sint Veerhilde aangeroepen
voor huiselijke vrede. Maar ze is tevens patrones van kleine
dieren. De legende wil namelijk dat zij eens in de wintertijd
in het open veld een troep ganzen zag rondscharrelen. Vol
zorg bood ze de dieren onderdak in haar schuur. Toen ze
op een dag in de Kerk was, stal een boer een gans. Met enkele
vrienden at hij het dier op. Bij thuiskomst ontdekte Sint
Veerhilde het gemis. Ze liet de restanten van de gans verzamelen,
legde de botjes en veertjes bijeen en zie: er vloog een
levende gans op. Veerhilde van Gent wordt ook wel afgebeeld
met een gans. Maar ook met een riem,, vanwege het vele slaag
dat haar echtgenoot haar gaf. Veerhilde is dan ook boven
alles de patroon voor huiselijke vrede. Haar sterfdatum
moet omstreeks het jaar 750 gelegen hebben. Reeds kort na
haar dood werd ze als heilige vereerd. De oudste bewaarde
berichten dateren uit de negende eeuw. Gelijktijdig met
de cultus van Sint Bavo kwam ook de verering voor deze zo
geslagen vrouw naar de Noordelijke Nederlanden. De relieken
van de Heilige Veerhilde bevinden zich grotendeels in de
Sint Baafskathedraal te Gent.
Velp gemeente Rheden (Gelderland) Bedevaartsplaats
in Nederland ca. 1580-1650 volgens kaart 1 in Marc Wingens
'Over de grens'.
Velsen Gemeente Velzen (Noord Holland) zie Engelmundus
van Velsen.
Venlo-Genooi. In Venlo-Noord (aan de boorden
van de Maas in de wijk Genooi) ligt aan de Urbanusweg de
bedevaartskapel van OLVrouw van Genooi. Op Tweede Pinksterdag
wordt hier de traditionele openluchtmis in het processiepark
Genooi gehouden. Haar kapelletje hier, met het beeld van
Maria met het kind Jezus op de arm heeft kleine gebrandschilderde
boogramen. De Heilige Maagd van Genooi wordt om allerlei
gunsten gevraagd. Er wordt veel gebeden tegen de verloedering
van Genooi, dat in een gemeentelijk rapport werd opgevoerd
als dé probleembuurt van Venlo. Er is sprake van
achteruitgang met vervuiling, leegstand, open plekken, harddrugsoverlast,
vandalisme en prostitutie. De voormalige uitspanning bij
het kapelletje van Genooi werd begin 2000 in bezit genomen
door zeventien krakers. In Genooi ontbreken vooral voorzieningen
voor de oudere jeugd. Die hebben alleen de Genooi Friture
aan de Hogeweg 315. Bijna de helft van de bevolking geeft
volgens de statistische gegevens aan zich onveilig op straat
te voelen.
In de Sint-Martinuskerk aan de Grote Kerkstraat 40, in het
centrum van Venlo bevinden zich in het zuidelijk nevenkoor
twee glasramen over Onze Lieve Vrouw van Genooi, in 1925
vervaardigd door Charles Eyck.
Verblijf: Pension Knapen, Puteanusstraat 6. Ouderwets pension
in hartje binnenstad en toch rustig. Voor elf uur binnen.
Litt. Uit de geschiedenis van de kapel van Onze Lieve Vrouw
van Genooi, 1631-1981. Venlo 1981.
Vernooy, Helena Johanna zie zuster Martina.
Sint Veronica (1ste eeuw), feestdag 4 februari.
Tot op heden speelt Veronica en haar Zweetdoek een belangrijke
rol in de kerkelijke geschiedenis. Tijdens de zesde statie
van de zgn. Kruisweg wordt zij herdacht als de persoon die
Jezus te hulp schiet tijdens zijn gang naar de excecutieplaats
Golgotha buiten de muren van Jerusalem. .
Veronica zou een volgelinge van Jezus zijn geweest en met
een linnen doek Jezus' hoofd deppen tijdens diens laatste
gang Op miraculeuze wijze had zich de beeltenis van Jezus
gelaat zich op haar doek gevormd.
De legende verteld dat zij een afgezant van keizer Tiberius
vertelde van de bijzonder afbeelding van het hoofd van Jezus.
Hierop smeekte de man om zijn meester, die een wespennest
aan zijn hoofd had, te genezen van zijn verschrikkelijke
kwaal. Door het zien van de beeltenis werd Tiberius weer
gezond. Het Veronica-doek kwam na een verblijf in het Byzantijnse
Istanbul in de middeleeuwen in handen van Rome. Het werd,
met de lijkwade van Turijn, waar zich ook al een miraculeuze
afbeelding van Jezus' op had gevormd, een van de populairste
relikwieën. Het zou bescherming bieden bij zware bloedingen
en ernstige verwondingen. Onder de koepel van de Sint Pieterskerk
werd een speciale loggia gebouwd om Veronica's Zweetdoek
te tonen op hoogtijdagen, zo groot was de belangstelling.
Veronica werd vanwege haar doek patrones van wasvrouwen,
blekers en linnenverkopers. Ze genoot destijds ook grote
populariteit onder huishoudsters en dienstmaagden. Hen werd
door het Vatikaan aanbevolen de heilige Veronica aan te
roepen voor "een zalige dood" . Veronica betekend
eigenlijk "juiste afbeelding" in het latijn. Zo
ze al bestaan heeft, zal dit niet haar echte naam zijn geweest.
Sint Victor (1), ook Vic de Afrikaan of Nafferpaus
Victor, (Einde 2de eeuw). Feestdag 28 juli. Vaak verwart
met de "Molenheilige" met dezelfde naam. Beiden
afkomstig uit het tijdperk dat het christendom nog in haar
kinderschoenen staat. Als de Nafferpaus Victor (189-203
nChr.) tot bisschop van Rome wordt uitgeroepen, staat er
nog geen christelijke kerk in deze stad. Het eerste christelijk
cultcentrum van Rome zal zo´n 20 jaar later in gebruik worden
genomen en de christenen komen in ondergrondse graftunnels
bijeen om in het diepste geheim hun rituelen uit te oefenen.
De uit Essaouira afkomstige paus Victor is de eerste waarover
tijdgenoten melding maken. Historisch gezien zijn er slechts
twee voorgangers van deze uit Marokko afkomstige ´Heilige
Vader´ te traceren: Serieuze geleerden zijn het er niet
over eens of Anicetus (155-166) in het jaar 155 of diens
voorganger Pius I (140-155) de eerste historische bisschop
van Rome moet zijn geweest. Volgens het Liber Pontificalis,
dat eerst in de 6de eeuw werd samengesteld, is de allereerste
paus de uit Palestina afkomstige Petrus, één van de eerste
Christenen die Jezus volgden. Het historische bestaan van
de uit de oude Tamazight-hoofdstad Mogador (Essaouira) afkomstige
paus is echter zeker. Over hem zijn er verschillende berichten
van tijdgenoten. Zoals een commentaar van Hippolitus: ´Marcia,
een concubine van Commodus, zij was een god-liefhebbende
vrouw en vol velangen om goede daden te verrichten en inviteerde
de zalige Victor´. Nafferpaus Victor werd dus uitgenodigd
door Marcia, de maitresse van keizer Commodus. Volgens Hippolitus
´was Marcia groot gebracht door een eunuch, Hyacintus genaamd,
die een priester was en een hoge positie aan het hof had´.
De nafferpaus gaf Marcia een lijst van gevangen genomen
christenen, die in de mijnen van Sardinië te werk waren
gesteld. Dankzij Marcia´s invloed op de keizer zouden ze
in vrijheid worden gesteld. Hij was dan wel in Marokko geboren,
eenmaal bisschop van Rome vond Victor dat juist de bisschop
van deze stad (hij dus) toch de belangrijkste man op aarde
hoorde te zijn. Hij was de eerste paus die het oppergezag
en voorrang van de Romeinse kerk boven alle andere kerken
propagandeerde. Het was deze naffer die het latijn tot de
officiele taal van de Rooms Katholieke kerk maakte.
Deze (volgens de officiele Vatikaanse versie)
14de paus van de katholieke kerk had in het jaar
196 bepaald dat het paasfeest op de zondag
volgende na de 14de dag van de maan in maart
gevierd diende te worden. Hij eiste dat de gehele
christenheid zich aan deze datum zou houden. In
Istanbul (Constantinopel), Jerusalem, Alexandrië
en Antakya (Antochië) vierde men dit echter op
de 14de nisan volgens de oude traditie.
Bisschoppen die weigerde het feest op de door hem
bepaalde datum te vieren, werden geexommuniceerd.
Hij dreigde de complete christelijke kerk buiten
Rome uit de gemeenschap te gooien als ze
doorbleven gaan pasen op de 14de nisan te vieren.
Ook vervloekte en excommuniceerde hij keizer
Theodorus van Byzantium. Deze weigerde in de
goddelijkheid te geloven van Jezus, de zoon van
de Maria. Tijdens het pontifikaat van deze
Afrikaanse paus regeerde de Romeinse keizers
Commdus (180-192), Pertinax (193), Didius
Julianus (193) en Septimius Serverus (193-211).
Nafferpaus Victor zou in het jaar 199 onder
keizer Serverus vermoord.
Missale Romanum Ned. editie (1955); NafferTimeNow
(1999).
Sint Victor (2), ook Sint Vic van Marseille of Sint
Vic de Molenaar. Feestdag 21 juli. In onze gewesten was
deze Victor ooit een ontzettend belangrijke beschermheilige:
die van de molenaars. Min of meer roch een Nationale Hollandse
Heilige. Want Sint Vic werd meestal afgebeeld met een windmolentje
in de hand, hoewel die in zijn tijd alleen nog maar in Azië
bestonden. Net als dat andere Hollandse symbool: de tulp.
In België is de feestdag van Sint Vic de nationale feestdag!
Vic was aan het einde van de 3de eeuw als Romeins officier
in Marseille. Omdat hij door zijn bekering tot het christendom
nog langer weigerde het gezag van de keizer als staatshoofd
te aanvaarden, zo wil de legende, moest hij de meest verschrikkelijkste
martelingen ondergaan. Maar zelfs in gevangenschap zet Victor
zijn campagne tegen het officiele gezag voort en weet de
bewakers Alexander, Felicianus en Longinus te bekeren tot
het christelijk geloof.
Zo´n daad wordt op bijzondere wijze bestraft. Victor werd
veroordeeld om verbrijzeld te worden tussen twee molenstenen.
Het Grote Victor Wonder heeft dan plaats, want tegen zijn
heiligheid zijn de molenstenen niet bestand. Het lichaam
van Sint Vic deed de molenstenen breken alsof het een stuk
kroepoek betrof. Toch is het Romeinse gezag niet echt onder
de indruk van dit wonder. Want "uiteindelijk heeft
men hem moeten onthoofden". . Het zal niemand verbazen
dat de molenaars hem als patroon hebben gekozen. Maar de
echte zegetocht van Sint Vic als heilige begon in 1108,
toen de beroemde Willem van Champeaux, aartsdeken van de
Notre-Dame in Paris zich terug trok in het aan Sint Victor
toegescheven hutje. Van een rustige oude dag komt het niet.
Met duizende stroomt men toe om Willem te horen preken.
Het hutje groeit uit tot een van de beroemdste kloosters
van Europa en bakermat van de Parijse Universiteit. De door
Willem gestichte Orde van Sint Victor wordt dankzij de gulle
giften van pausen, keizers, koningen en edelen een van de
allerrijkste in haar soort. Niet minder dan veertig kloosters
van de Sint Victor Orde worden genoemd in de laatste wilsbeschikking
van de Franse koning Lodewijk VIII, die al zijn juwelen
gaf voor de bouw van een kloosterkapel. Willem zelf wordt
in 1113 door niemand minder dan Sint Bernard verheven tot
bisschop van Chalons. Het bisdom zou nog een belangrijke
rol spelen in de geschiedenis van het huis van Oranje. Tijdens
de Franse Revolutie valt het doek voor dit instituut. In
1800 werden de kerk en gebouwen verkocht en de wereldboeroemde
bibliotheek geruimd. Toch bestaan er nog enige kloosters,
o.a. in Brugge, Yperen en Neuilly, die zich houden aan de
richtlijnen van het oorspronkelijke Sint Victor-klooster.
Missale Romanum Ned. editie (1955); BONNARD,
Ilist. de l'abbaye royale de St. Victor de Paris
(1907); GAUTIER, Adam de St. Victor (Paris,
1858); BONNEAU, Notice des chanoines de l'eglise
(Paris, 1908).
Sint Vitus. Feestdag 15 juni. Vitus zou de enige zoon
van een senator uit Sicilië zijn geweest die op zijn twaalfde
jaar christen werd. Toen zijn bekering en de wonderen die
hij plosteling kon verrichten de aandacht trokken, liet
de administrator van Sicilië, Valeriaan, Vitus voor hem
brengen om hem van zijn geloof af te brengen. Zonder succes,
maar Vitus, zijn leraar Modestus en bediende Crescentia
besluiten eerst naar Lucania en vervolgens naar Rome te
vluchten. Daar zou Vitus de zoon van keizer Diocletiaan
van een ´boze geest´ hebben bevrijd. Als Vitus weigert de
keizer eer te bewijzen, wordt de genezing als verboden toverkunst
aangeklaagd. Hij, Modestus en Crescentia worden op verschillende
manieren gemarteld, maar zij doorstaan allees ongeschonden
en worden bevrijd gedurende een plostelinge heftige storm
die de heidense tempels deed instorten. Een engel leidde
hen terug naar Lucania, waar men volgens de legende uiteindelijk
ook sterft. Er onstaat een enorme devotie in Duitsland en
de Nederlanden nadat de relieken van sint Vitus in de achtste
eeuw naar het klooster van St-Denis door abt Fulrad. De
heilige botten worden later geschonken aan abt Warin van
Corvey in het Duitse Saxen. Dit gebeurde in het jaar 836.
Vitus is een van de Veertien Heilige Helpers (martelaren
die hulp verlenen in moeilijke tijden) en patroonheilige
van de epileptici, die aangestoken zijn door de naar deze
heilige genoemde Sint Vitusdans. Vitus is ook de beschermheilige
van dansers en acteurs en beschermer tegen storm. Vaak wordt
hij afgebeeld naast een ketel met kokende olie, omdat een
van de legendes verhaalt dat hij daarin geworpen zou zijn
geweest, zonder ook maar een blaar op te lopen. Het feest
van Vitus, Modestus en Crescentia werd opgenomen in de historische
Martyrologies van de vroege Middeleeuwen.
Litt.; Acta SS., June, II, 1021-1037; MOMBRITIUS,
Sanctuarium, II, 349-351; (2nd ed.), II, 634-638;
Catalogus codicum hagiograph., ed.; BOLLANDISTS
(Brussels), I, 11-12, 54-56; Mon. Germ. Hist.:
Script., II, 576-585; Historia translationis s.
Viti, ed. STENTRUP (Munster, 1906); Bibliotheca
hagiographica latina, II, 1257- 1259;
Supplementum (2nd ed.), 308-309; DUFOURCQ, Etude
sur les gesta martyrum romains, II (Paris,1907),
165-177; KESSEL, St. Veit, seine Geschichte,
Verehrung und bildlichen Darstellungen in
Jahrbucher des Vereins fur Altertumsfreunde im
Rheinlande, XLIII (1867), 152-183; SCHILDGEN, St.
Vitus und der slavische Swantovit in ihrer
Beziehung zu einander in Programme (Munster,
1881).
Vught (Noord Brabant) Bedevaartsplaats in Nederland
ca. 1580-1650 volgens kaart 1 in Marc Wingens 'Over de grens'.
INDEX
Ontbreekt er informatie?
Is er een situatie veranderd?
Laat dat dan in ons Hollandse
Heiligen mededelingenboard weten.
Deze on-line encyclopedie van Nederlandse Heiligen, Genadeoorden
en bedevaartsplaatsen is geschreven door Mohamed el-Fers.
Van dezelfde auteur verschenen o.a.:
Jacques Brel ISBN 90-5330-245-X, in België ISBN 90-5312-113-7;
Istanbul ISBN 90-5330 240 9, in België ISBN
90-5466 790 7;
Columbus ISBN 90-5330-032-5;
Bob Marley ISBN 90-5330-015-5;
Oum Kalsoum ISBN 90-5330-036-8;
Mehmed VI Vahdeddin, de laatste sultan ISBN 90-5330-023-6;
Ramadan, meer dan vasten (Mohamed el-Fers en drs
Veyis Güngör) ISBN 90-736-1613-1.
Hoe gevaarlijk zijn de Turken? (Mohamed el-Fers en
drs Chris Nibbering) ISBN 90-9011-752-0;
Encyclopedie van Hollandse Heiligen en Genadeoorden
RKBN 2002-0008673
Theater: ´Amsterdams Mirakelspel´ en ´De Zaak
Schnitke´ (premiére voorafgaande aan de Alfred Schnitke
opera ´Life with an idiot´ in aanwezigheid van de componist
en H.M. koningin Beatrix en Z.K.H. prins Claus der Nederlanden).
All sites © Mohamed el-Fers
|
