|
 Zuster Martina,
eigenlijk Martina Helena Johanna Vernooy (Werkhoven 1899-Amsterdam
30 juli 1979)
30 januari naamdag zr. M. Martina
30 juli (1979) sterfdag zr. M. Martina
Zuster Martina Vernooy, een eenboudige Nederlandse kloostervrouw
uit Werkhoven is object van een eigentijdse volksdevotie
onder de vele kinderen die zij tijdens haar leven onder
haar hoede heeft gehad. Zonder acht te slaan op de regels
in deze blijken velen van hen haar als moderne heilige te
vereren als Martina van Karmel of Zuster Martina de Karmelites.
Zuster Martina Vernooy werd als Helena Johanna in 1899
geboren op een boerderij aan de Beverweertseweg 12 in Werkhoven,
gemeente Bunnik. Ze was het jongste kind in een familie
van 11 meisjes en één jongen. Het enige broertje stierf
al voor Leentjes geboorte aan een hersenvliesontsteking.
Al bij haar doop waren er duidingen op haar zalig leven:
de twee dagen oude Leentje probeerde de handjes te vouwen
tijdens ontvangst van dit sacrament en houdt ze gevouwen
tot terugkeer naar de boerderij. Leentje wedijverde in vroomheid
en godvrucht met een buurmeisje van de familie Gasman. Ook
van een goede katholieke familie.
Aan de Beverweertseweg deden de dametjes menig boerenjongenshart
sneller kloppen. Je kon er de klok op gelijk zetten. De
twee vriendinnen sloegen geen mis over. Nog voor de klok
klepelde om een rozenkransgebed of hoogheilig Lof aan te
kondigen, waren ze al op weg naar het altaar.
Met enige afgunst sprak Leentjes vriendin over de misdienaren,
'die zo dicht bij Onze Lieve Heer mochten komen om Hem met
het wierookvat toe te zwaaien'. Maar als ze door de misdienaren
werden nagetoefloten stapte de meisjes kordaat op de knapen
af. Wat ze wel niet dachten, die boerenpummels met hun mastenbroeken
onder hun superplie. Geen enkele kans maakten ze. Zij hielden
slechts van de Iraanste heiligen Abdon en Sennen. Leentjes
favoriet was Sint Abdon, mejuffrouw Gasman vereerde Sint
Sennen in het bijzonder.
Het waren Perzische martelaren die onder keizer Decius de
heldendood stierven in het Colloseum in het jaar 254. Hun
feest werd algemeen gevierd en stond op de kerkelijke kalender,
met uitzondering van de afwijkende kalender van de 'Honden
van de Heer', de Dominicanes. Die vierden op 30 juli vooral
het feest van de zalige Mannes de Guzman, broer van hun
ordestichter Sint Dominicus (1170-1221). Abdon en Sennen
kwamen op de Dominicaanse kalender pas op de tweede plaats.
Het was absoluut niet zo dat Leentje als elfde dochter met
een bruidsschat van de boerderij afgeholpen moest worden.
Ze was een oogverblindende schoonheid en kon aan elke vinger
wel tien kerels krijgen. Leentje weerstond al deze vleselijke
belangstelling en bleef de Iraanse heiligen Abdon en Sennen
trouw, zeker nadat haar vriendin in het klooster trad. Kort
daarop meldt ook Leentje zich aan om het bruine habijt dragen
van de Karmelitessen van de orde van het Goddelijk Hart
van Jezus. De Karmelorde heeft niet zoals andere orden,
zoals de Franciscanen, Dominicanen of Benedictijnen een
stichter. De orde is ontstaan op de Karmel een bergketen
aan de kust van de Middellandse zee, de plek waar Elia ervoer:
“God leeft! Ik sta voor zijn Aanschijn”(1 Kon.
17,1)
In het Nederlandse hoofdklooster te Sittard mag Leen van
de generale moeder-overste, de zalige Maria Teresa Tauscher
(1855-1938) uit drie namen een nieuwe kloosternaam kiezen.
Het werd Martina, naar de maagd Martina, een heilige die
in het jaar 226 te Rome de marteldood had ondergaan en wier
sterfdag op 30 januari door de kerk werd gevierd. In het
klooster vierde Leen niet langer meer haar verjaardag, maar
Sint Martina-dag.
In Duitsland werkte zuster Martina onder nazi-weeskinderen,
in het Haarlemse St. Jozefskinderhuis waren kinderen uit
alle windstreken aan haar zorg en liefde toevertrouwd. Als
dit kinderhuis aan de Haarlemse Zijlsingel wordt opgeheven,
verhuist Martina naar Schapeduinen in Bloemendaal, waar
zij tot 1973 zal blijven. Haar laatste levensjaren zorgde
de inmiddels bejaarde non voor de kinderen van het Schippersinternaat
in het Amsterdamse Buitenveldert.
Z. Martina was wars van vooroordelen op welk gebied dan
ook. Op 30 juli 1979, de dag waarop de r.k. kerk de gedachtenis
vierde van de Perzische martelaren Abdon en Sennen, kwam
er een einde aan het vruchtbare leven van zuster Martina.
Jaarlijks komen ze op haar sterfdag naar haar graf in Amsterdam
om er drie kiezelsteentjes en een wens neer te leggen. Deze
verering is geheel buiten medeweten van het Nationale Karmelietessen
Centrum in Sittard of de Haarlemse bisschop (destijds wijlen
mgr. H. Bomers) om ontstaan. Zij die haar kenden noemen
zuster Martina 'een bescheiden kloosterzuster met een warm
hart voor iedereen, ongeacht geloof, kleur of nationaliteit'.
Door de inzet, het geduld en de liefde van Z. Martina zouden
er 'duizenden kinderen tot geloof' zijn gekomen of ervoor
behouden zijn gebleven.
Zuster Martina wilde geen bloemen op haar graf: 'Laat maar
drie steentjes achter ten teken dat je geweest bent'. Hoewel
zowel de Karmelitessen van het Goddelijk Hart als de 'Martinaïsten'
het nog 'te vroeg' achten een aanvraag tot zaligverklaring
in te dienen bij verantwoordelijke instanties, kan dit 'jiddische'
stenen-ritueel voor vertraging zorgen bij de officiële erkenning
van de 'zaligheid' van Z. Martina. Eerst zal er een begin
moeten worden gemaakt met het registreren van gevallen van
'gebedsverhoring middels voorspraak van Z. Martina'. Voor
het opstarten van een officiëel zaligverklaringonderzoek
heeft de bisschop aan één gebedsverhoringen
voldoende. Zoals in het geval van de stichtster van de orde
van zuster Martina, Maria Teresa Tauscher gebeurde. De stichteres
van de congregatie 'Karmelietessen van het Goddelijk Hart
van Jezus' uit Sittard werd zalig verklaard naar aanleiding
van de wonderbaarlijke genezing van de schimmeltenen van
mevrouw M.J. Pieters-Maas op 16 december 1996. Na tot zuster
Tauscher te hebben gebeden had, na 20 jaar aan een schimmelinfectie
tussen de tenen te hebben geleden, die met medische middelen
niet te verhelpen bleek, een plotselinge genezing plaats
in Heerlen. Dit wonder werd 8 jaar later erkend.
Geheel op eigen initiatief komen de vereerders van zuster
Martina jaarlijks op 30 juli bijeen bij graf nummer 80 in
vak Anton van de rk-begraafplaats Buitenveldert. Het volksgeloof
wil dat als de volgende spreuk wordt uitgesproken: 'Ut tibi
grata et nobis salutaria beata Martina Pia supplicatione
reddantur' (Mogen zij door de vrome smeekbede van de heilige
Martina U aangenaam en ons heilzaam worden), een wens mag
worden gedaan. Een toekomstige heilige? Niet meer dan logisch,
gezien het bescheiden karakter van deze door haar pupillen
zo innig geliefde kloosterzuster aan wie in de loop der
jaren honderden kinderen waren toevertrouwd, die zonder
uitzondering de warmste gedachten aan hun ´zuster Martina´
bewaren.
Data: 30 januari naamdag zr. M. Martina, 30 juli (1979)
sterfdag zr. M. Martina
Graf nummer 80 in vak Anton van de rk-begraafplaats Buitenveldert,
Frederik Roeskestraat 103. 1076 EE. Amsterdam. Tel: 020-662
98 90. Fax: 020-664 82 81. Open: 10.00-16.00 uur.
De begraafplaats is bereikbaar met Tram 6 en 16 richting
VU Med. Centrum, halte IJsbaanpad/Amstelveenseweg; Connexxion
bus 170, 172* (richting Uithoorn, halte IJsbaanpad is 5
min lopen tot de begraafplaats); Interliner bus 370 (richting
Alphen aan den Rijn, halte Frederik Roeskestraat, 4 min.
lopen tot de begraafplaats).
INDEX
Ontbreekt er informatie?
Is er een situatie veranderd?
Laat dat dan in ons Hollandse
Heiligen mededelingenboard weten.
Deze on-line encyclopedie van Nederlandse Heiligen, Genadeoorden
en bedevaartsplaatsen is geschreven door Mohamed el-Fers.
Van dezelfde auteur verschenen o.a.:
Jacques Brel ISBN 90-5330-245-X, in België ISBN 90-5312-113-7;
Istanbul ISBN 90-5330 240 9, in België ISBN
90-5466 790 7;
Columbus ISBN 90-5330-032-5;
Bob Marley ISBN 90-5330-015-5;
Oum Kalsoum ISBN 90-5330-036-8;
Mehmed VI Vahdeddin, de laatste sultan ISBN 90-5330-023-6;
Ramadan, meer dan vasten (Mohamed el-Fers en drs
Veyis Güngör) ISBN 90-736-1613-1.
Hoe gevaarlijk zijn de Turken? (Mohamed el-Fers en
drs Chris Nibbering) ISBN 90-9011-752-0;
Encyclopedie van Hollandse Heiligen en Genadeoorden
RKBN 2002-0002528
Theater: ´Amsterdams Mirakelspel´ en ´De Zaak
Schnitke´ (premiére voorafgaande aan de Alfred Schnitke
opera ´Life with an idiot´ in aanwezigheid van de componist
en H.M. koningin Beatrix en Z.K.H. prins Claus der Nederlanden).
All sites © Mohamed el-Fers
|
